Resultaten uitgebreid

In januari 2023 werd gesproken over verlenging van de crisisnoodopvang Oekraïners in Elst. Het college stelde voor dit met maximaal één maand te verlengen in plaats van drie maanden. De ChristenUnie heeft daar kritische vragen bij gesteld. Want ja, een crisisnoodopvang is geen plaats om structureel te wonen. Maar waar gaan de mensen dan heen? Naar een zelfde voorziening elders, met alle stress van de verplaatsing. Het was al duidelijk dat er geen meerderheid was voor toch verlengen met drie maanden, waardoor wij ook geen wijziging hebben voorgesteld.

In december 2023 liep het bij de asielopvang in Ter Apel (opnieuw) helemaal vast. Met schrijnende situaties als gevolg. Binnenkomende asielzoekers krijgen geen of onvoldoende mogelijkheden voor persoonlijke verzorging. Adequate voorzieningen om te kunnen slapen schieten te kort. Het is confronterend om te zien hoe in ons land mensonterende situaties ontstaan. Ook zijn er berichten over achterstand in het huisvesten van statushouders binnen Gemeenten. Daarnaast blijft het een grote uitdaging om te voorzien in voldoende woningen voor alle inwoners die in Overbetuwe willen wonen, inclusief de taakstellende huisvesting van statushouders en mensen uit Oekraïne en de opvang van andere vluchtelingen. En netcongestie is een belemmering in het realiseren van nieuwe woningen. Daarom hebben wij hierover in december 2023 vragen gesteld.

Inmiddels is het duidelijk dat de wettelijke opdracht voor opvang van statushouders en vluchtelingen in Overbetuwe onverminderd groot blijft. Wij blijven dit onderwerp volgen. Niet omdat het moet, maar omdat het juist is om een groot hart te hebben voor mensen in nood.

De gemeenteraad neemt besluiten die consequenties hebben voor onze huidige jonge inwoners, die in Overbetuwe opgroeien en daarna (zelfstandig) in Overbetuwe (kunnen) wonen en leven. Speaking Minds bestaat sinds 2016 en is opgericht door Save the Children, Defence for Children en Stimulansz. De methode is samen met jongeren ontwikkeld en door Movisie erkend. Voor een traject worden jongeren benaderd via onder andere regionale mbo’s, vmbo’s en praktijkonderwijs. Zij worden vervolgens gekoppeld aan beleidsmakers van de gemeente. De gemeente komt met een gerichte hulpvraag op het gebied van armoede en schulden, veilig opgroeien, inclusie of klimaat. Hier buigen de jongeren zich over en krijgen begeleiding van ervaren trainers. Jongeren denken, praten en discussiëren actief mee met de beleidsmakers. Aan het eind van een traject brengen de jongeren een advies uit naar de gemeente, de school en andere geïnteresseerden. Dit advies wordt vervolgens meegenomen in het maken van beleid. Een mooi initiatief en daarom goed om het college in oktober 2023 hierover te bevragen. De antwoorden maken duidelijk dat deze optie voor Overbetuwe niet goed aansluit. En dat er op andere manieren wordt gewerkt aan het betrekken van jeugd bij onderwerpen in onze gemeente.

Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 is er regelmatig gesproken over het belang van jeugd betrekken bij de (lokale) democratie. Politieke partijen hebben zelf een verantwoordelijkheid om de stemopkomst van alle stemgerechtigden en dus ook jongeren te stimuleren. Maar wellicht is er ook extra stimulering vanuit de gemeente mogelijk. Daarom hebben wij voorgesteld om voor de raad inzichtelijk maken wat er m.b.t. jongeren allemaal al gebeurt. En wat er nog meer mogelijk is om de betrokkenheid van jonge mensen bij de lokale verkiezingen te verhogen en inzicht in hun stemopkomst te monitoren. Op basis van de gevraagde informatie kan de raad daar dan een bewuste afweging over maken richting de gemeenteraadsverkiezingen in 2026. We realiseren ons dat er naast jongeren ook andere groepen stemmers zijn die minder dan gemiddeld gebruik maken van hun stemrecht. Jeugd heeft de toekomst en wij verwachten dat het stimuleren stemmen vanaf de eerste mogelijkheid, de grootste impact heeft op de democratie. Daarom richten wij ons nu op jeugd. En mogelijk zijn opties die werken voor jongeren ook breder in te zetten voor andere doelgroepen. Dit voorstel is door de hele raad (unaniem) aangenomen, met positief advies van het college.

Daarnaast organiseert de raad meerdere bezoeken aan en van middelbare scholieren als onderdeel van reguliere lesstof. Raadsleden gaan naar scholen of scholieren zijn in de raadszaal te gast en samen spreken we over politieke vraagstukken die jongeren belangrijk vinden. Jeugd heeft de toekomst. En daarom is onze fractie altijd met 1 of 2 mensen aanwezig bij deze belangrijke en ook mooie ontmoetingen!

Een inclusieve samenleving betekent dat ook mensen met een beperking kunnen meedoen. In Nederland ervaren ruim 3 miljoen mensen fysieke beperkingen, waarbij beschikbaarheid van (rolstoel)toiletten in de openbare winkel- en verblijfsruimte noodzakelijk is om deel te kunnen nemen aan het maatschappelijke leven. Op basis van onderzoek van Ecorys en onderzoek naar buitenlandse normen is de Maag Lever Darm Stichting volgens de VNG tot de volgende norm gekomen:

• • Om de 500 meter een toegankelijk en schoon openbaar of opengesteld toilet in het centrum van een stads- of dorpskern en in drukke voetgangersgebieden.
  • Voldoende toiletten in verblijfsgebieden als parken en recreatiegebieden.

In het verkiezingsprogramma hebben we aangegeven ons in te zetten voor voldoende beschikbare toiletten in winkel- en verblijfsgebieden. Door onze schriftelijke vragen in maart/april 2024 is dit onderwerp al kort onderzocht. En wordt bekeken of dit kan worden opgenomen in het inclusiebeleid dat wordt opgesteld. Bij het vaststellen van het inclusiebeleid zullen wij hier opletten en indien nodig opnieuw aandacht voor vragen.

De ChristenUnie is blij dat er voor inwoners meer mogelijkheden zijn om initiatieven uit te werken. Het oorspronkelijke voorstel maakte het echter niet mogelijk om als breder initiatief door en voor Overbetuwe gebruik te maken van deze instrumenten. Ook was voor statushouders geen mogelijkheid opgenomen om vanaf 12 jaar gebruik te maken van deze instrumenten. Wij willen deze instrumenten zo laagdrempelig mogelijk maken voor initiatieven door en voor inwoners van Overbetuwe. Voor mensen die de weg naar de gemeente nog niet weten te vinden. En zonder dat bijvoorbeeld landelijke belanggroepen ruimte krijgen om met hulp van deze instrumenten voorstellen uit te werken die niet specifiek in het belang van Overbetuwe zijn. In mei 202³ hebben wij daarom een wijziging voorgesteld, die door de hele raad (unaniem) is aangenomen, met positief advies van het college.

Het kan uitdagend zijn om de eindjes aan elkaar te knopen. En soms lukt dat niet. En ChristenUnie Overbetuwe vindt het belangrijk om een betrouwbare overheid te zijn en de toeslag op tijd over te maken. De energietoeslag is beschikbaar voor mensen die deze steun goed kunnen gebruiken in dure tijden met stijgende energiekosten. Daarom houden wij goed vinger aan de pols bij de uitvoering van energietoeslag. We hebben daarom vragen gesteld over de betaling in maart/april 2022 (schriftelijk) en in oktober/november 2023 (schriftelijk en mondeling).

Er is grote behoefte aan betaalbare woningen. Verkoopprijzen lopen steeds verder op, waardoor het voor veel mensen steeds lastiger, soms zelfs onmogelijk wordt om de financiën rond te krijgen. De verkoopprijzen van het project Rijzenburg in Elst waren aanmerkelijk hoger dan de prijzen die oorspronkelijk met de ontwikkelaar overeengekomen waardoor het niet meer mogelijk was om in aanmerking te komen voor een starterslening. Deze stijging ontstond door veranderingen binnen het project en de flexibiliteit t.a.v. prijzen die in het verleden was afgesproken. In mei/juni 2022 hebben wij schriftelijke vragen gesteld, als een extra manier om voor starters aandacht te blijven houden en vragen.

In de Regionale Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley zijn voor onze regio forse opdrachten naar de toekomst geformuleerd, met groei op vele gebieden, zoals wonen, werken, mobiliteit, en groen. Afspraken en deze ontwikkelingen zijn niet vrijblijvend en kunnen onverenigbaar blijken met de beschikbare ruimtelijke mogelijkheden van Overbetuwe en de door ons gewenste (ruimtelijke) kwaliteit. Dat vraagt om zorgvuldige keuzes, waarbij goede leefbaarheid voorop dient te staan. Met zorgvuldig gebruik van de ruimte, het beschermen van Park Lingezegen en mogelijkheden voor met name starters en ouderen om te kunnen wonen in de diverse dorpen in Overbetuwe. En zonder dat de woonmogelijkheden in Overbetuwe verder onder druk komen te staan doordat, bij het ontwikkelen van nieuwe bedrijventerreinen, er buitenlandse arbeidskrachten nodig zijn om het werk te doen die vervolgens ook een goede plaats om te wonen verdienen. Wij hebben het college daarom in november 2022 opgeroepen om naar partners in de regio Arnhem Nijmegen en Foodvalley duidelijk aan te geven dat Overbetuwe prioriteiten moet stellen en duidelijke keuzes zal moeten maken. En we hebben het college gevraagd dez prioriteiten en keuzes in overleg met raad en inwoners uit te werken. Deze oproep is door de hele raad (unaniem) aangenomen, met positief advies van het college.

Bestemmingplan De Pas in Elst voorziet in appartementsgebouwen van 4-5 bouwlagen. Met platte daken. Dat kan uitgevoerd worden met een bouwhoogte van 16 meter ipv 19-21 meter, zoals in het voorliggende plan is opgenomen. Elst zit ingeklemd tussen de stadsuitbreidingen van Arnhem en Nijmegen. Tot op heden lukt het om toch het dorpse karakter te handhaven. Dit wordt door veel bewoners en bezoekers aantrekkelijk gevonden. Onnodig hoge gebouwen dragen wat ons betreft niet bij aan het dorpse karakter. Het beeldkwaliteitsplan streeft naar een zachte overgang van het bouwplan naar de omgeving. Een lagere bouwhoogte draagt bij aan zo’n zachte overgang. Dit is ook aan de orde geweest bij bespreking van de zuidrand Schuytgraaf. Kortom, wij zijn niet overtuigd van de nut en noodzaak van de extra bouwhoogte van 3-5m voor een plat dak. Het sluit wat de ChristenUnie betreft niet bij aan bij kwaliteit voor Elst en van het plan. Daarom dienden wij in september 2022 dit wijzigingsvoorstel in om de maximale bouwhoogte voor appartementsgebouwen te verlagen van 19-21 meter naar 16 meter. Dit amendement is niet aangenomen. Daarnaast is bleek tijdens de voorbereiding in juni door vragen van de ChristenUnie dat de plaatsing van de tuinmuren onvoldoende opgenomen zijn in de planregels en de plankaart. Deze tuinmuren zijn essentieel om het geluid van een aantal woningen acceptabel te maken. In dezelfde vergadering deden wij een voorstel om de tuinmuren in het plan te repareren. Zodat de muren daadwerkelijk geplaatst worden en wordt voldaan aan het gemeentelijke geluidbeleid. Dit amendement is door de gehele raad aangenomen, met positief advies van het college

Door de energietransitie zal de behoefte aan elektrische energie in Nederland, en dus ook in Overbetuwe, sterk toenemen. Door onder meer de sterke groei van wind- en zonne-energie en het gebruik van elektrisch vervoer en warmtepompen ontstaan tekorten met betrekking tot de capaciteit van het elektriciteitsnet: congestie. De situatie m.b.t. Russische gas kan de problematiek versterken. De gevolgen zijn onder meer: beperkingen in de aansluitmogelijkheden voor bouwprojecten en industrie, onderbreking van de levering van zonnepanelen naar het net, geen mogelijkheid om zonnepanelen aan te sluiten en tijdelijke reductie van de energielevering aan grote afnemers. Ook kunnen de beperkingen op het stroomnet de bereidheid tot het treffen van maatregelen door burgers en bedrijven negatief beïnvloeden. Hoewel de netwerkbedrijven verantwoordelijk zijn voor de stroomlevering en -afname lijkt het ons dat de gemeente Overbetuwe voorbereid dient te zijn wanneer de stroomvoorziening van burgers en bedrijven eventueel in gevaar dreigt te komen. Reden om in augustus/september 2022 hierover schriftelijke vragen te stellen. Korte tijd later bleek onze zorg terecht: de situatie in Overbetuwe bleek veel minder rooskleurig dan beantwoording van onze vragen deed vermoeden. Wij houden het onderwerp netcongestie scherp in de gaten.

In het coalitieprogramma is het gedachtegoed van Steenbreek opgenomen. Het gedachtegoed steunen, lijkt iets anders dan meedoen met Steenbreek. De ChristenUnie spreekt al jaren uit dat we graag bij Steenbreek willen aansluiten. Tot november 2022 heeft Overbetuwe zich niet aangemeld en was dat voornemen niet terug te vinden in de plannen. Ook zagen we geen concrete voorstellen om als gemeente zelf aan de slag te gaan met het gedachtegoed. Stichting Steenbreek stimuleert inwoners al vanaf 2015 hun tuinen te vergroenen. Waarom willen wij als Overbetuwe zelf bedenken hoe we dat kunnen doen, als we kunnen aansluiten bij een bestaand initiatief? Waarom nóg langer wachten met iets waar we direct mee kunnen starten? De kosten van Steenbreek zijn beperkt. De voordelen zijn groen en sociaal. Baat meedoen niet, dan schaadt het zeker ook niet. ChristenUnie Overbetuwe heeft in november 2022 daarom opgeroepen om nú aan te sluiten bij Stichting Steenbreek om samen met onze inwoners letterlijk meer groene meters te maken. Dit voorstel door de hele raad (unaniem) aangenomen, met positief advies het college. De uitvoering omvat o.a. een tegelruilactie (mei 2023 en april 2024) en een regentonactie (juni 2023).

Provincie Gelderland had het voornemen om de Stichting Gelderse Veren (beter bekend als hetVerenfonds) te ontmantelen. Daardoor zouden oevergemeenten per 2024 geen beroep meer kunnen doen op dit fonds voor vergoeding van 80% van de subsidie, die gemeenten op hun beurt verlenen aan Gelderse veren De gemeenteraad van Wageningen besloot in april 2023 in verband met de ontmanteling om per 1 mei 2023 het fietstarief op het Lexkesveer te verhogen van €1,10 naar € 1,50 en het tarief voor voetgangers te verhogen naar € 1,-, waarbij de tarieven van 40-rittenkaarten (vooralsnog) ongewijzigd blijven2. De gemeenteraad van Wageningen overweegt om mogelijk later dit jaar om ook de tarieven van meerdere rittenkaarten te verhogen, wat financiële consequenties zal hebben voor Overbetuwse inwoners die (regelmatig) gebruikmaken van het Lexkesveer, met name schoolgaande kinderen. Voor ChristenUnie Overbetuwe aanleiding om zich in juni/juli 2023 eens te verdiepen de veren in onze gemeente. Inmiddels heeft Provincie Gelderland besloten om Gelderse veren blijvend financieel te steunen. Wat dat betekent voor de tariefverhoging door Gemeente Wageningen is nog niet duidelijk. We blijven dit onderwerp volgen.

Het EURIEC (Euregionaal Informatie- en Expertise Centrum) attendeerde leden van de Euregioraad Rijn Waal via een nieuwsbrief op de mogelijkheid van een kleine aanpassing in de gemeentelijke verordening. Deze aanpassing maakt internationaal delen van gegevens uit het Nederlandse bevolkingsregister ten behoeve van de bestuurlijk aanpak van criminaliteit en ondermijning mogelijk. Reden voor de ChristenUnie om als lid van de Euregioraad Rijn Waal en raadsrapporteurs eens te onderzoeken hoe dat in Overbetuwe zit. Alle beetjes helpen in de strijd tegen (grensoverschrijdende) georganiseerde criminaliteit. Door onze schriftelijk vragen in januari 2023 past het college de regeling in Overbetuwe aan om daaraan bij te dragen.

Wat ons betreft houden we lastenstijging voor onze inwoners zoveel als mogelijk beperkt. Helaas is dat wellicht niet zo makkelijk, gezien de huidige economische en maatschappelijke ontwikkelingen. Die hebben grote invloed op onze financiën. Belangrijk om ons huishoudboekje op orde te hebben. En te houden, ook als na 2025 het onzeker is of er voldoende geld vanuit de nationale overheid komt. Er is genoeg wat we nu al kunnen doen. En wat ons betreft ook móeten doen. Iedereen in onze gemeente verdient zo snel mogelijk eerlijk inzicht in de lastenontwikkeling die te verwachten is in onze gemeente. Op korte én lange termijn. Wij hebben daarom gevraagd om prioriteringscriteria & -uitgangspunten op te stellen. In voorstellen geeft het college geeft al vaker aan welke alternatieven er zijn. En wat de afwegingen zijn om daar niet voor te kiezen. Voor ChristenUnie Overbetuwe zijn die alternatieven niet altijd échte opties. Wij denken dat prioriteringscriteria en -uitgangspunten kunnen helpen om tot kwalitatief betere scenario’s in voorstellen te komen. En vooral meer integrale besluiten te nemen. Ook op de lange termijn kunnen deze criteria en uitgangspunten mogelijk richting geven, als er bijvoorbeeld keuzes gemaakt moeten worden voor een sluitende begroting na 2025. Ons voorstel hiervoor is in november 2023 door de hele raad (unaniem) aangenomen, met positief advies van het college. Bij voorbereiding van de begroting voor 2025 zal er meer duidelijk worden over de uitvoering van deze motie.

ChristenUnie Overbetuwe ziet het belang van maatschappelijk vastgoed voor inwoners en verenigingen. In Zetten hebben we ons in het verleden hard te gemaakt voor 3 sportzaaldelen in De Wanmolen. Gezien de kostenstijgingen die voor iedereen en op alle vlakken aan de orde zijn, vinden we het ook belangrijk dat de raad goed kan sturen op grote projecten en een zorgvuldige verdeling van gelden over alle initiatieven in onze dorpen. Bij vaststelling van de financiën voor de nieuwe Wanmoelen hebben wij in januari 2023 daarom voorgesteld om alleen aanvullend budget beschikbaar te stellen voor wat er nu nodig om het ontwerp duidelijk te krijgen. Na het debat in de raadsvergadering is dit wijzigingsvoorstel ingetrokken, vanwege meer inzicht in de (on)mogelijkheden van dit voorstel. Dit onderwerp heeft later geleid tot de oproep om te komen met prioriteringscriteria en -uitgangspunten. Die kunnen gebruikt worden om afwegingen te maken tussen alle (grote) projecten, vergelijkbaar met de nieuwbouw van De Wanmolen in Zetten.

Op 5 oktober 2021 is motie ‘Voortgang tarievenbeleid en kostendekkendheid’ voor gemeentelijke accommodaties unaniem door de raad aangenomen, voor zover ik dat kon terugvinden. Het besluit in januari 2024 geeft inzicht in de mate van kostendekkendheid in 2022 en stelt deze ook vast voor 2024 voor een periode van vijf jaar. Dit is wat ons betreft een eerste stap in de uitvoering van de motie, waarbij vijf jaar zonder vervolgstappen voor ons te lang is. Daarom hebben wij in de vergadering in januari 2024 voorgesteld om die periode te verkorten naar één jaar. Tijdens het debat in de raad is die periode aangepast naar drie jaar. Dit wijzigingsvoorstel is door de hele raad (unaniem) aangepast aangenomen, met positief advies van het college. Wij volgen de uitvoering van deze motie in de toekomst.

In Overbetuwe werken we met raadsrapporteurs om als gemeenteraad grip te houden op regionale samenwerking. In de regio werken verschillende gemeenteraden op allerlei onderwerpen samen. In de praktijk betekent dit dat het college van burgemeester en wethouder uitvoering geeft aan wat de gemeenteraad voor Overbetuwe belangrijk vindt. Na de verkiezingen in maart 2022 heeft de gemeenteraad besloten om weer raadsrapporteurs en een coördinator te benoemen. Na instelling van het coördinatorschap in maart 2021, is raadslid Gerdien Maaijen ook deze keer weer gekozen en benoemd als coördinator.

Als coördinator heeft Gerdien de gemeenteraad welke punten belangrijk zijn voor alle samenwerkingsverbanden voor de aanpassing Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Dat heeft geresulteerd in een lijst van aandachtspunten waarop alle aanpassingen worden beoordeeld. Waar nodig, deelt de gemeenteraad specifieke opmerkingen over de samenwerking (zienswijze). Gerdien heeft als coördinator samen met een ambtenaar en de griffie evaluatie van regionale samenwerking en herziening van het beleid daarvoor voorbereid en verder verbeterd. Ook heeft zij dit jaar samen met de griffie halverwege de totale raadsperiode het werken met raadsrapporteurs weer geëvalueerd. Met een aantal verbeterpunten is opnieuw besloten om daarmee door te gaan tot de volgende gemeenteraadsverkiezingen. Gerdien heeft zich weer beschikbaar gesteld als coördinator.

Naast coördinator van de raadsrapporteurs, is Gerdien namens gemeenteraad Overbetuwe in raadsperiode 2022-2026 lid van de Euregio Rijn Waal. Daarmee is zij ook raadsrapporteur en geeft zij in de gemeenteraadsvergadering terugkoppelingen over deze samenwerking als daar aanleiding voor is. Euregio Rijn Waal is een samenwerking tussen Nederlandse en Duitse gemeenten om grensoverschrijdende zaken tussen Nederland en Duitsland goed te laten werken. Dat betekent in ieder geval twee keer per jaar een formele vergadering waarin afgevaardigden van alle deelnemende gemeente om te zorgen dat de samenwerking goed verloopt.

Bij het zijn van een effectieve gemeenteraad komen veel organisatorische werkzaamheden kijken. Denk bijvoorbeeld aan financiële zaken die de auditcommissie voorbereid, het voorzitten van vergaderingen buiten de gemeenteraadsvergadering en werkgroepen over specifieke thema’s. Burgerraadsleden en raadsleden kunnen zich voor verschillende extra taken beschikbaar stellen. Als er meerdere kandidaten zijn, wordt er over de benoeming gestemd.

In dagelijkse praktijk ondersteunt de griffier de gemeenteraad, samen met medewerkers van de griffie. De griffier zorgt uit naam van de gemeenteraad in samenwerking met de burgemeester en de gemeentesecretaris dat de gemeenteraad goed functioneert. De gemeenteraad is de werkgever van de griffier. Een aantal raadsleden geven daar uitvoering aan via de werkgeverscommissie. Namens de ChristenUnie Overbetuwe is raadslid Gerdien Maaijen in raadsperiode 2022-2026 lid van deze commissie.

Daarnaast is Gerdien als raadslid van een éénpersoonsfractie ook fractievoorzitter. In reguliere of waar nodig extra overleggen tussen fractievoorzitters brengt de ChristenUnie-fractie regelmatig onderwerpen m.b.t. de organisatie van de gemeenteraad in ter bespreking.